Modül 2 · Başlık tipleri
Dört aile, dört farklı hidrolik
| Parametre | Sprey (statik) | Rotor (döner) | MP Rotator | Damla |
|---|---|---|---|---|
| Tipik model | Pro-Spray / 1800 | PGP, I-20 / 5000 | MP1000–3000 | Drip line Ø16 |
| Atış yarıçapı R | 1,5 – 5,5 m | 8 – 15 m | 2,5 – 10,5 m | kök bölgesi |
| İşletme basıncı | 2,1 bar | 3,5 bar | 2,8 bar | 1,5 – 2,0 bar |
| Yağış hızı PR | 38 – 45 mm/h | 10 – 15 mm/h | 10 – 20 mm/h | 1,6–2,3 l/h/damlatıcı |
| Rüzgar direnci | Zayıf (sisleme) | Orta–iyi | Çok yüksek | Etkilenmez |
| Kullanım | Dar çim şeritleri | Geniş çim, park, saha | Orta çim, eğimli arazi | Çalı, ağaç, çiçek |
| Aynı zonda | Yalnızca kendi arasında | Ayrı vana | ||
PR satırına bakın: sprey 3–4 kat daha hızlı su bırakır. Bu tek satır, "neden karıştırılmaz"ın cevabıdır.
Modül 2 · Tahmin sorusu
Aynı vanaya 1 sprey + 1 rotor bağlarsak ne olur?
Rotor bölgesi doygunluğa 60 dk'da ulaşır (PR ≈ 12 mm/h). Aynı 60 dk'da sprey bölgesi 40 mm su alır → göllenme, yosun, kök çürümesi. Süreyi spreye göre kısaltırsanız rotor bölgesi sararır.
Kural: Aynı zonda tek tip başlık.
Kural: Aynı zonda tek tip başlık.
Kaynak: Irrigation Design Manual
Modül 2 · Alan tipine göre yöntem
Çim yağmurlama, bitki damla — asla aynı vanada
Geniş çim (> 8 m genişlik)
Rotor veya MP Rotator. R = 8–15 m, PR 10–15 mm/h, 3,5 bar. Az başlık, az boru. Rüzgarlıysa MP Rotator.
Zon: yalnızca rotor. Sulama süresi ~45–60 dk.
Damla zonu: basınç regülatörü (1,5–2 bar) + 130 mesh filtre + hava tahliye zorunlu. Sprey ile aynı vanaya bağlarsanız 4 bar'da damlatıcılar patlar ya da 10 dk'lık sprey programında bitkiler susuz kalır.
Kural 1 · Head-to-Head
Tek başlık dairesini eşit sulayamaz
Profil üçgen: dibe çok, uca az. Komşu başlığın ters üçgeni ile toplanınca düz çizgi çıkar — ama yalnızca komşu, bu başlığın dibine kadar atıyorsa (S = R). Aralık açılırsa ortada "vadi" (kuru şerit) kalır.
Kaynak: Irrigation Design Manual
Kural 2 · MPR
Yağış hızı eşleşiyor mu?
PR (mm/h) = 1000 · q (m³/h) / (S · L)
Örnek "usta hatası" için q 90° = 1,00 yazın (köşeye tam daire meme).
PR iç (360°, alan S·L)
–
PR kenar (180°, alan S·L/2)
–
PR köşe (90°, alan S·L/4)
–
Sonuç
–
Kural 6 · Kritik devre
En uzak, en yüksek başlık: Hm hesabı
| Kalem | bar |
|---|---|
| Başlık işletme basıncı | |
| Statik kot farkı (+10 m → 1,0 bar) | |
| Ana boru sürtünme kaybı | |
| Solenoid vana kaybı | |
| Filtre + debimetre + fittings | |
| Lateral sürtünme kaybı | |
| Emniyet payı (%10) |
Gereken pompa basıncı
–
Manometrik yükseklik Hm
–
Kritik (en kötü) devre — Kaynak: Irrigation Design Manual
Pompa: bu Hm'yi zon debisinde verecek şekilde Q–H eğrisinden seçilir; eğrinin sağ ucunda değil, verim adasında.
Tasarım · Zonlama
Kaynak debisi, zon sayısını belirler
Min. zon sayısı
–
Gece sulama penceresi
–
Pencere sınırı
6 saat (23:00–05:00)
–
- Bir zon = bir solenoid vana = aynı anda çalışan başlıklar
- Zon debisi ≤ kaynak debisi (pompa veya şebeke sayaç kapasitesi)
- Zon içinde tek tip başlık, benzer güneş/gölge, benzer bitki
- Damla zonları her zaman ayrı; basınç regülatörlü
- Pencere sığmıyorsa: daha büyük kaynak/pompa, ikinci ana hat veya düşük PR'lı başlık
Zon (vana) planı örneği
Modül 5 · Bir projenin tamamı
Bugün gördüğünüz, buzdağının tepesi
Eksiksiz bir sulama projesi paftasında ne var?
- Ölçekli yerleşim: başlık, meme, açı, zon rengi
- Boru ağı: her parçada çap ve debi etiketi; hız ve kayıp tablosu
- Zon (vana) tablosu: debi, basınç, süre, haftalık program
- Kritik devre hesabı ve pompa çalışma noktası (eğri üzerinde)
- Pompa dairesi, vana kutusu, başlık montaj detayları
- Kontrolör, kablo şeması, sensör konumları, topraklama
- Teknik şartname, metraj-keşif, kabul kriterleri (CU testi)
Tam proje paftası örneği